Την περασμένη Παρασκευή, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο (ΔΕΕ) στο Λουξεμβούργο άσκησε αγωγή για το έργο της ΕΕ iBorderCtrl.

Το σχέδιο ασφάλειας της ΕΕ για γρήγορο και εύκολο έλεγχο των συνόρων. Οι ταξιδιώτες θα ερευνούνται για ύποπτη συμπεριφορά χρησιμοποιώντας μια ανάλυση κινδύνου. Ο τρόπος με τον οποίο η πλατφόρμα θα εφαρμοστεί δεν είναι γνωστός. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο ευρωβουλευτής Patrick Breyer, μήνυσε την Επιτροπή της ΕΕ για περισσότερη διαφάνεια.

Από το 2023, η ΕΕ θα θέσει σε λειτουργία ένα «Σύστημα πληροφοριών ταξιδιού και εξουσιοδότησης» (ETIAS), στο οποίο ταξιδιώτες ερευνούνται πριν από τη διέλευση των συνόρων. Το iBorderCtrl είναι ένα από τα έργα που πρέπει να παρέχουν ή να βελτιώνουν μεμονωμένα στοιχεία του ETIAS. Αυτό περιλαμβάνει τη συγχώνευση και ανάλυση όσο το δυνατόν περισσότερων δεδομένων των επιβατών.

Αυτό περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και τον έλεγχο λογαριασμών Twitter των ταξιδιωτών. Μέρος του συστήματος είναι και ένας εικονικός αστυνομικός στα σύνορα που πραγματοποιεί συνέντευξη μέσω του Διαδικτύου. Ένα λογισμικό δίνει προσοχή στις εκφράσεις του προσώπου του αντίστοιχου και αναζητά ανωμαλίες. Εάν, για παράδειγμα, η έκφραση του προσώπου δεν ταιριάζει με την απάντηση ή το είδωλο παρατηρήσει νευρικότητα, το άτομο επισημαίνεται για “προσωπικό” έλεγχο από το προσωπικό.

Ο Breyer και άλλοι ακτιβιστές πολιτικών δικαιωμάτων επικρίνουν το iBorderCtrl ως “Ανιχνευτή ψεύδους”.

Η Frontex συμμετείχε επίσης σε μια τέτοια έρευνα σχετικά με την «ανίχνευση εξαπάτησης» πριν από δέκα χρόνια. Όπως είναι συνηθισμένο στον τομέα της έρευνας για την ασφάλεια της ΕΕ, η Επιτροπή παρέχει ορισμένες λεπτομέρειες σχετικά με το iBorderCtrl στον ιστότοπό της. Ωστόσο, όλες οι αξιολογήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ηθικά και νομικά θέματα, δεν είναι δημόσιες. Αυτό στοχεύει η αγωγή του Μπρέιερ.

Ο “Ανιχνευτής ψεύδους” δεν είναι η μόνη μέθοδος στο iBorderCtrl που αξίζει κριτική. Το έργο, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το ερευνητικό πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», εξέτασε επίσης την επεξεργασία προσώπων. Δεν υπάρχει ακόμη νομική βάση για αυτό σε επίπεδο ΕΕ, όπως τονίζουν οι ίδιοι οι ερευνητές. Το ίδιο ισχύει και για μια αναζήτηση στο Διαδίκτυο και στο Twitter.

Με την ονομασία “Ισχυρό σύστημα ελέγχου για επιβάτες και αποσκευές” (TRESPASS), η Επιτροπή της ΕΕ χρηματοδοτεί ένα έργο παρακολούθησης για τον έλεγχο των συνόρων και τις τελωνειακές αρχές. Μέσω στοχοθετημένου προφίλ όλων των ταξιδιωτών ή επιβατών, η ΕΕ θέλει να εντοπίσει και να διώξει “λαθρεμπόριο, παράνομη μετανάστευση, διασυνοριακό έγκλημα και τρομοκρατία”. Σε αντίθεση με το iBorderCtrl, η ΕΕ διπλασίασε σχεδόν τη χρηματοδότησή της για το Tresspass σε περίπου 8.000.000 €.

Η Tresspass αναπτύσσει τρεις διαφορετικές πλατφόρμες για έλεγχο στα χερσαία, αεροπορικά και θαλάσσια σύνορα. Όπως το iBorderCtrl, το Tresspass συγκεντρώνει τις πληροφορίες που έχουν ήδη κοινοποιηθεί μέσω του Etias. Εκτός από τη σύγκριση με τις βάσεις δεδομένων της ΕΕ, ο έλεγχος περιλαμβάνει και τις “Κοινωνικές πλατφόρμες” στο Διαδίκτυο.

Ο στόχος είναι να καθοριστεί εκ των προτέρων “εάν ένας ταξιδιώτης αποτελεί απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ”. Εάν οι άνθρωποι φτάσουν στη διέλευση των συνόρων, παρατηρούνται από μια “ανάλυση συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο”. Επιπλέον κάμερες χρησιμοποιούνται για την ανάγνωση των ταξιδιωτικών εγγράφων, ενώ οι βαλίτσες που μεταφέρονται παρακολουθούνται χρησιμοποιώντας τσιπ RFID. Τόσο οι ταξιδιώτες όσο και οι αποσκευές τους μπορούν να ελεγχθούν με σαρωτές και αυτές οι πληροφορίες ενσωματώνονται επίσης στο Tresspass.

Οι “τακτικοί ταξιδιώτες” μπορούν να αναγνωριστούν ως “αξιόπιστοι” στο Tresspass αποθηκεύοντας ορισμένα προσωπικά δεδομένα εκ των προτέρων. Κατ ‘αρχήν, όλοι οι ταξιδιώτες από τρίτες χώρες πρέπει να παραδίδουν τις εικόνες του προσώπου τους και τέσσερα δακτυλικά αποτυπώματα. Αυτά αποθηκεύονται σε μια νέα βάση δεδομένων στην οποία συγκεντρώνονται όλα τα βιομετρικά δεδομένα από άλλα συστήματα πληροφοριών. Όσον αφορά τις βάσεις δεδομένων που χρησιμοποιούνται για την ανάλυση των ταξιδιωτών, το Tresspass ξεπερνά πολύ το iBorderCtrl. Σύμφωνα με την οδηγία της ΕΕ οι πάροχοι ταξιδιωτικών υπηρεσιών και τα ταξιδιωτικά γραφεία πρέπει να διαβιβάζουν όλα τα δεδομένα των επιβατών που προκύπτουν κατά την κράτηση στις συνοριακές αρχές της χώρας προορισμού πρώτα κατά την κράτηση και μια δεύτερη φορά κατά την επιβίβαση. Εκεί αναλύονται για “απειλές” και στη συνέχεια αποθηκεύονται για πέντε χρόνια.

Μέχρι στιγμής, το σύστημα δεδομένων επιβατών ήταν διαθέσιμο μόνο για αεροπορικά ταξίδια σύντομα αναμένεται η επέκταση και σε Θαλάσσια ταξίδια. Μια πρώτη δοκιμή θα πραγματοποιηθεί το καλοκαίρι στο λιμάνι του Πειραιά. Το χερσαίο στοιχείο θα δοκιμαστεί στην πολωνική-ουκρανική διέλευση συνόρων στο Dorohusk. Οι δοκιμές του πιλοτικού προγράμματος αεροδρομίου είχαν προγραμματιστεί για το τέλος του περασμένου έτους στο Άμστερνταμ.